Larissa Nijholt | Fotografie
Als Cecil Eijgendaal (27) zowel een bachelor als masteropleiding aan het hbo heeft afgerond, denkt hij klaar te zijn voor de arbeidsmarkt. Cecil weet dat de creatieve sector waarin hij is afgestudeerd niet de makkelijkste is, maar een willekeurige baan vinden zou toch moeten lukken. En dat gebeurt ook. Niet in het verlengde van zijn studierichting animatie aan de Hogeschool voor Kunsten in Utrecht (HKU), maar als winkelmedewerker bij de HEMA. Helaas blijkt dat werk niet goed bij hem te passen. Hij zoekt verder, maar het solliciteren levert weinig meer op dan frustratie. Cecil: ‘Ik weet niet wat ik fout deed tijdens de sollicitatiegesprekken, maar ik kreeg vaak als reactie dat ik niet binnen het profiel of team paste. Ik denk dat mijn autisme daarbij niet hielp; ik vind met sollicitatiegesprekken de vraagstelling vaak lastig en ik moest op sociaal vlak ook nog wel het één en ander leren.’ Het lukt Cecil niet om een nieuwe werkplek te vinden waar hij goed past en zijn zelfbeeld wordt steeds negatiever. Zo negatief dat hij hulp zoekt bij ggz-instelling Lister.
Eerst onderzoeken welke banen geschikt zijn
Daar komt hij al snel in contact met IPS-trajectbegeleider Ellen Rooseboom-Schinkel. In eerste instantie staat Cecil sceptisch tegenover een IPS-traject: ‘Ik vond dat ik zelf een baan moest kunnen vinden. Maar mijn situatie voelde op dat moment zo uitzichtloos, dat ik blij was met de hulp die me geboden werd.’ Met Ellen gaat hij onderzoeken op wat voor werkplek hij zou kunnen passen. Ellen: ‘Door erover te praten wordt steeds duidelijker wat maakt dat Cecil zich ergens wel of niet op zijn gemak voelt. Wat zijn waarden zijn en wat hij belangrijk vindt bij een baan. Voor Cecil hoefde het niet persé in de richting van zijn opleiding te zijn, dus we konden heel breed kijken naar wat zijn competenties zijn en welke werkzaamheden daarop aansluiten.’
Ellen Rooseboom-Schinkel
IPS-trajectbegeleider
Ter inspiratie neemt Ellen Cecil mee naar een banenbeurs van Randstad Participatie. Ellen: ‘Zo’n banenbeurs maakt werk concreet waardoor je niet te lang in het denken en praten blijft zitten.’ Voor Cecil helpt de banenbeurs ook om te zien welke werkzaamheden hem niet aanspreken, zoals werken bij een klantenservice. Wanneer ze bij de stand van de Kamer van Koophandel uitleg krijgen over een vacature bij de administratie waarbij documenten vanwege privacy gevoeligheid moeten worden afgeplakt, is Cecil direct geïnteresseerd: ‘Ik wist niet precies wat ik van het werk kon verwachten, maar dacht al snel: ‘Dit is wel wat voor mij’. Eigenlijk omdat het vrij simpel werk is, waar weinig van je gevraagd wordt. Dat leek me wel prettig. Voor het eerst sinds lange tijd voelde ik bij mezelf iets bloeien.’
‘Ik heb gemerkt dat ik door mijn autisme een bepaalde mate van structuur in mijn leven nodig heb en dit werk is eigenlijk niets anders dan structuur.’
— Cecil Eijgendaal, werknemer Kamer van Koophandel
IPS-coach Ellen haalt beste in me naar boven
En dus is de volgende stap solliciteren op deze functie en ook daar komt de begeleiding van Ellen goed van pas. Cecil: ‘ik vind het moeilijk om mezelf intern te motiveren voor het opstellen van een cv en het schrijven van een sollicitatiebrief. Het helpt als de motivatie van buitenaf komt. In dit geval dus van Ellen. Dan gaat het beter.’ Ellen vult aan: ‘Cecil kan goed schrijven, maar zich ertoe zetten, is lastiger. Dus door af te spreken en samen te zitten en werken, ging het wel goed.’ Naar aanleiding van zijn brief wordt Cecil uitgenodigd voor een sollicitatiegesprek. Ook hier is Ellen bij. Cecil: ‘Ellen is als IPS-coach erg betrokken. Ze denkt echt met me mee en ze haalt op die manier het beste bij me naar boven. Dat is heel fijn.’
Cecil krijgt de baan en start met 9 uur werken per week, verdeeld over drie werkdagen. Het werk blijkt goed bij hem te passen. Cecil: ‘Ik had het niet verwacht, maar ik vind dit werk heel leuk. Dat het werk eentonig is, werkt verrassend goed voor mij. Ik heb gemerkt dat ik door mijn autisme een bepaalde mate van structuur in mijn leven nodig heb en dit werk is eigenlijk niets anders dan structuur. Ik weet precies wat ik van een werkdag kan verwachten en wat mijn leidinggevende van mij verwacht. Ondanks dat ik een creatieve achtergrond heb, past dit heel goed bij mij. Het raakt iets anders dat ook onderdeel van mij is.’ IPS-coach Ellen vult aan: ‘Dat gedetailleerde werk ligt hem goed. Het is een positieve ervaring waarmee hij zelfvertrouwen opbouwt. Wat ook goed werkt, is dat Cecil nu in een fijne werkomgeving is waar ruimte is om jezelf te kunnen zijn en waar je onderdeel bent van een team. Dat vindt hij prettig en daardoor nemen zijn gevoelens van somberheid af.’
Ellen en Cecil
‘Wie een IPS-traject start, heeft vaak al veel overwonnen. Ik vind het bijzonder als iemand die stap zet. Elke uitkomst brengt iemand verder en dat is veel waard.’
— Ellen Rooseboom-Schinkel, IPS-trajectbegeleider Lister
IPS biedt nieuw perspectief
Cecil zit op zijn plek bij de Kamer van Koophandel en zal zijn uren stapje voor stapje uitbreiden. Hij zit inmiddels op 18 uur per week. Voor het opbouwen van de uren is het fijn dat Ellen betrokken blijft. Een IPS-traject duurt maximaal drie jaar dus die ruimte is er ook. Ellen: ‘Drie jaar is echt een mooie termijn, al evalueer je per jaar of de begeleiding nog langer nodig is. Bij Cecil gaat het opvallend goed, maar het komt ook vaak voor dat het een traject is van vallen en opstaan. Soms zijn meerdere werkplekken nodig voordat je de juiste plek met elkaar hebt gevonden. Dan is het fijn dat je de tijd krijgt om elkaar te leren kennen zodat je als IPS-coach ook beter weet wat iemand nodig heeft en hoe je kan helpen. Dat is een enorme meerwaarde. Het is het ultieme maatwerk. En daarnaast breng je informatie mee over de werkgever en wetgeving. Maar het allermooiste is misschien wel dat je als IPS-coach perspectief kan bieden. Er zijn best veel mensen die denken dat voor hen geen plek is op de arbeidsmarkt. Die schrijven zichzelf af en zijn bang om anders te zijn.’
Op de vraag of Ellen trots is op Cecil en zijn weg naar een baan, antwoordt ze volmondig ja! Ellen: ‘Ik ben zeker trots op Cecil, maar ik ben al trots vanaf de eerste dag. Mensen die een IPS-traject beginnen, moeten vaak al veel overwinnen voordat ze überhaupt starten met IPS. Er zijn vaak al eerdere, negatieve ervaringen op het gebied van werk. En er rust helaas nog veel stigma op psychische kwetsbaarheid, dus ik vind het altijd bijzonder als iemand start met een werktraject. Dat het dan vervolgens lukt om een baan te vinden zoals Cecil, gun je iedereen. Maar elke uitkomst brengt iemand verder. En dat is ook veel waard.’
Van scepsis naar succes met IPS
Cecil hoopt voorlopig op deze werkplek te kunnen blijven. De stabiliteit van een baan doet hem goed. Cecil: ‘Door de structuur van werk krijg ik mijn leven weer in de lift. Ik vind het verbazingwekkend hoe goed het me doet nu ik weer wat om handen heb. Ik deel graag mijn ervaringen om iedereen te laten weten dat er handvaten zijn die je kunnen helpen. Als je ervoor open staat, is heel veel mogelijk!’
