In steeds meer arbeidsmarktregio’s wordt intensief samengewerkt door professionals van ggz-instellingen, de gemeente en UWV om mensen met een psychische kwetsbaarheid te begeleiden naar werk. Maar hoe ziet dat eruit in de praktijk? Wat maakt die samenwerking in de regio krachtig?
In de serie De Structurele Weg naar Werk gaan we langs bij arbeidsmarktregio’s waar de werkzaamheden aan een structurele weg naar werk voor mensen met een psychische kwetsbaarheid al vergevorderd zijn. We bezoeken werknemers die dankzij deze weg een mooie, passende baan hebben gevonden én gaan langs bij wethouders. We gaan in gesprek over wat nodig is om die samenwerking en daarmee de structurele weg naar werk voor mensen met een psychische kwetsbaarheid in stand te houden.
En wat mag natuurlijk niet ontbreken bij een nieuwe weg? Een passend verkeersbord!
Aflevering 3:
Arbeidsmarktregio Zuid-Limburg
Arbeidsmarktregio Zuid-Limburg in top drie van gestarte re-integratietrajecten 2024
In deze aflevering staat arbeidsmarktregio Zuid-Limburg centraal. Een grote regio met 16 gemeenten, verdeeld over drie subregio’s: Maastricht, Heerlen en Sittard-Geleen. In elke subregio is een expertisetafel waar gemeenten, UWV en ggz-organisaties intensief samenwerken om meer baankansen te creëren voor mensen met een psychische kwetsbaarheid.
De kracht van deze expertisetafels is dat professionals van verschillende organisaties elkaar inmiddels goed weten te vinden. En die structuur werkt! Uit de landelijke cijfers over 2024 van Kenniscentrum Phrenos blijkt dat Zuid-Limburg tot de top drie van Nederland behoort als het gaat om het aantal gestarte re-integratietrajecten.
Het onderwerp op de kaart houden
We gaan in gesprek met strategisch beleidsadviseur Lisette van de Gazelle van de gemeente Sittard-Geleen en Jos Dierx, regionaal arbeidsdeskundige van UWV, over het belang van een goede samenwerking tussen professionals van de Nederlandse ggz, gemeenten en UWV. Want hoe zorg je er samen voor dat meer mensen met een psychische kwetsbaarheid worden begeleid naar werk? En wat maakt de werkwijze van Zuid-Limburg zo succesvol?
Jos Dierx: ‘Inmiddels zijn we hier al lange tijd bezig met IPS, vanuit UWV sinds 2012 en vanuit de gemeente sinds 2017. Daardoor hebben we veel expertise in huis en zijn er professionals die echt dedicated zijn om IPS-trajecten te doen.’
Lisette van de Gazelle vult aan: ‘De afgelopen jaren is de procesregisseur degene geweest die de drie expertisetafels aanjaagt en ondersteunt, waardoor het onderwerp op de agenda blijft staan. Dat gaat niet vanzelf, daar moet je aan blijven werken.’
Regionale middelen vrijmaken om te blijven investeren in samenwerking
Ook als de ondersteuning vanuit het landelijke project Hoofdzaak } Werk dit najaar stopt, blijft Zuid-Limburg investeren in deze samenwerking. De arbeidsmarktregio heeft daarvoor regionale middelen vrijgemaakt, zodat dit kan worden voortgezet zolang dat nodig is.
Door dit op te nemen in de strategische agenda van de regio en verder uit te werken in het uitvoeringsprogramma, blijft ook in de toekomst gewerkt worden aan het streven dat de arbeidsmarkt voor iedereen toegankelijk is in Zuid-Limburg.

Lisette van de Gazelle: ‘Het is belangrijk dat iedereen die wil werken, ook aan het werk kan. Soms vereist dat eerst het afronden van een opleiding of omscholing. In elk geval een vorm van ontwikkeling. Als het nodig is om daar iemand bij te ondersteunen, is dat de bijdrage om uiteindelijk aan het werk te kunnen. Dus vanzelfsprekend dat de begeleiding daar naartoe verbreedt in de vorm van IPS-O.’
Inzet IPS-O voor omscholing naar ander werk
Zoals Bobby (53), die via een IPS-O-traject wordt omgeschoold van douanespecialist naar IT’er. Na een zware burn-out in 2023 is werken even geen optie. Wanneer zijn behandelaar bij zorginstelling Mondriaan vraagt of het al tijd is om de stap naar werk te zetten, hoeft hij daar niet lang over na te denken.
Bobby: ‘Ik heb veel lol gehad tijdens mijn IT-studie zo’n 15 jaar geleden, dus wil graag die kant op.’
Via het IPS-O-traject krijgt hij die kans. Hij gaat aan de slag bij stichting BEE-Ideas, die mensen met affiniteit voor IT helpt om praktijkervaring op te doen, zodat zij kunnen doorgroeien naar een baan in de IT.
Bobby: ‘Ik zit nu op de juiste plek. Ik vind het werk leuk, maar ook alles eromheen, zoals het contact met mijn collega’s. Het draagt bij aan mijn herstel en doet me goed!’

Tips van arbeidsmarktregio
Zuid-Limburg
- Samenwerken vanuit expertisetafels werkt in grote regio’s
- Door de expertisetafels weten professionals elkaar goed te vinden
- Zorg dat professionals het er niet bij doen, maar dedicated aan het werk kunnen
- Houd het onderwerp op de agenda, dat gaat niet vanzelf
- Maak middelen vrij vanuit de arbeidsmarktregio zolang het nodig is
- Borg het in de strategische meerjarenagenda
Aflevering 2:
Arbeidsmarktregio Twente
In arbeidsmarktregio Twente zorgt ‘Werk als Beste Zorg’ voor 100 banen en 300 trajecten
In de arbeidsmarktregio Twente wordt sinds 2018 samengewerkt door 14 Twentse gemeentes, UWV en ggz-organisaties Mediant en Dimence om meer baankansen te realiseren voor mensen met een psychische kwetsbaarheid. In deze regio wordt gewerkt met de re-integratiemethodiek ‘Werk als beste Zorg’ en inmiddels zijn bijna 300 trajecten gestart en ruim 100 mensen aan het werk.
Rachelle vindt zingeving en geluk door Werk als beste Zorg
Eén van hen is Rachelle (32). Wanneer de festivalorganisator waar zij voor werkt tijdens de coronacrisis in zwaar weer komt, werkt ze zo hard dat ze met een burn-out thuis komt te zitten. Dankzij het re-integratietraject Werk als beste Zorg vindt ze een nieuwe baan bij creatieve dagbesteding Atelier de Raaf in Enschede. Deze plek blijkt een schot in de roos. Rachelle: “Hier ben ik gelukkig. Dit werk past bij me, dit is mijn toekomst. Ik heb hier mijn zingeving gevonden.”
Belangrijk onderdeel van het traject Werk als beste Zorg is samen onderzoeken waar iemands interesse en talent ligt. De focus leggen op wat iemand kan, dat is heel belangrijk, weet Rachelle: “Het ‘kunnen’ wordt vaak over het hoofd gezien. We kijken vaak naar wat iemand niet kan in plaats van wat iemand wel kan. Als je mensen kansen geeft, blijken ze vaak veel meer te kunnen.”
Samenwerking creëert baankansen
Ook spreken we wethouder Pieter van Zwanenburg en manager van ggz-organisatie Mediant Debbie van der Laan. Wethouder Van Zwanenburg benadrukt het belang van een goede samenwerking in de regio tussen gemeente, UWV en ggz: “Samenwerking is de basis voor het creëren van baankansen voor mensen met een psychische kwetsbaarheid. Je leert elkaars cultuur kennen en het is belangrijk ieders expertise te respecteren.”
Debbie van der Laan vult aan: “We hebben vanaf het begin voor ogen gehad dat het beter moet worden voor onze cliënten. En dat betekent ook dat je daar tijd voor vrij moet maken. Het bespreken en afstemmen van casussen kost tijd, maar levert veel op!”
En de concrete banen die deze samenwerking oplevert, deelt wethouder Van Zwanenburg regelmatig met zijn collega’s: “Voor een structurele samenwerking en daarmee een structurele weg naar werk, is het belangrijk dat je de succesverhalen met elkaar deelt. Zodat het uitstralingseffect steeds groter wordt en de eventuele pleinvrees afneemt.”

Tips van arbeidsmarktregio
TWENTE
- Samenwerken is de basis voor het creëren van baankansen
- Samenwerken kost tijd, maak daar ruimte en geld voor vrij
- Respecteer ieders expertise
- Focus op het beter maken voor de doelgroep
- Richt je op wat mensen kunnen en niet op wat ze niet kunnen
- Deel succesverhalen binnen de samenwerking, maar ook in het politieke veld en de samenleving
- Houd het belang van structureel samenwerken als wethouder op de politieke-agenda

Aflevering 1:
Arbeidsmarktregio Amersfoort
Jaarlijks 100 banen in arbeidsmarktregio Amersfoort
In arbeidsmarktregio Amersfoort is project Hoofdzaak } Werk van het convenant Sterk door Werk in 2022 van start gegaan. Inmiddels doen alle regiogemeenten mee en ook veel ggz-organisaties zijn aangehaakt bij het project. Jaarlijks worden in deze arbeidsmarktregio meer dan 100 mensen met een psychische kwetsbaarheid door middel van een IPS-traject begeleid naar werk.
Een zinvolle daginvulling door IPS
Eén van hen is Chris (34). We ontmoeten hem op zijn werkplek op de afdeling mbo Zorg en ICT van ROC Midden Nederland. Chris: “Werk is voor mij een zinvolle daginvulling. Het geeft me structuur en ik vind het belangrijk dat het maatschappelijk relevant is.” Dankzij het IPS-traject weet Chris beter wie hij is en vooral onder welke omstandigheden hij goed functioneert: “Ik durf me nu ook uit te spreken op het werk. Bij eerdere werkgevers deed ik dat nooit, waardoor het uiteindelijk niet lekker liep en ik wegging. Nu durf ik aan te geven wat mij overprikkelt en wat ik nodig heb om te kunnen werken. En dat levert begrip op! Dat probeer ik de studenten hier ook te leren.”
Werkcentrum regio Amersfoort helpt de samenwerking
Chris gaat mee naar het Werkcentrum in Amersfoort waar we in gesprek gaan met wethouder Nadya Aboyaakoub-Akkouh over het belang om als regio in te zetten op deze structurele weg naar werk. Arbeidsmarktregio Amersfoort is één van de eerste regio’s die de deuren van een Werkcentrum opent en dat bevalt goed. “Het is laagdrempelig,” zegt wethouder Aboyaakoub-Akkouh. “Iedereen kan binnenlopen met vragen over onderwijs of werk.” Ook informatie over het project Hoofdzaak } Werk is hier verkrijgbaar en de verschillende organisaties weten elkaar zo goed te vinden. Nadya Aboyaakoub-Akkouh: “De samenwerking tussen UWV, gemeente en ggz-instellingen is goed. We bundelen onze krachten in een kernteam, de lijnen zijn kort en daardoor kunnen we ons kernachtig inzetten om meer baankansen te creëren voor mensen met een psychische kwetsbaarheid.” Ander punt dat Nadya Aboyaakoub-Akkouh onmisbaar vindt voor een succesvolle samenwerking: “We denken niet vanuit de beperking, we gaan ervan uit dat iemand iets nog niet kan, maar straks wel. Dat is de drijvende kracht.”
Belangrijk ingrediënt voor een structurele samenwerking is volgens de wethouder het feit dat IPS inmiddels evidenced based is: “Daardoor krijg je draagvlak, zowel in de politiek als bij organisaties. Waarbij het belangrijk is om als wethouder te zorgen dat de samenwerking en daarmee de structurele weg naar werk voor mensen met een psychische kwetsbaarheid, wordt ingebed in de toekomstplannen voor deze arbeidsmarktregio. En daar gemeenteraden goed in mee te nemen.”



Tips van arbeidsmarktregio
AMERSFOORT
- Samenwerken vanuit werkcentra helpt en is laagdrempelig voor werkzoekenden
- Bundel je krachten vanuit verschillende disciplines in een kernteam, dat zorgt voor korte lijnen
- Denk niet in beperkingen, maar in mogelijkheden: iemand kan iets nog niet.
- IPS is evidenced based en dat zorgt voor draagvlak binnen organisaties en politiek
- Integreer de samenwerking als wethouder in de toekomstplannen. Houd het op de agenda!
- Neem gemeenteraden mee in de ontwikkeling
- IPS kan ook preventief werken voor andere doelgroepen, zoals scholieren die dreigen uit te vallen.